روزنـــامــک

بي ترديد بايد گفت كه جامعه امروز ايران با مشکلات متعدد دروني مواجه است كه يكي از چالش برانگيزترين اين مشکلات، پديدآمدن تدريجي «تعارضات قومي» در برخي از نواحي كشور مي باشد و اين موضوعي است كه امروز به عنوان يكي از جدي ترين تهديدها در مقابل نيروهاي ملي و آزاديخواه واقعي در كشور قرار دارد.

در ابتدا بايد ديد كه نقطه پيدايش اين «تعارض» و خاستگاه بروز اين چنين ديدگاههايي در كجا بوده و از چه مقدار اصالت و درون زايي برخوردار است.

ابوريحان مي نويسد: " شهريور ماه روز چهارم آن شهريور روز است و آن به مناسبت توافق دو اسم جشن مي باشد و آنرا شهريورگان گويند . معني شهريور دوستي و آرزو است شهريور فرشته ايست که به جواهر هفتگانه از قبيل طلا و نقره و ديگر فلزات که برقراري صنعت و دوام دنيا و مردم بآنها بستگي دارد موکل است."

طرح کودتا و فرمان عزل مصدّق (۱ و ۲)

خلیل ملکی:

- «آقا! این آقای دکتر مصدّق می خواهد با ما چه کار کند؟!»

* به جرأت می توان گفت که در صورت استعفای شخصیّت های ممتاز جبههء ملّی - در اعتراض عملی به تصمیم غیرقانونی مصدّق و عدم انحلال مجلس -  قطعـاً از وقوع رویدادهای نـاگــوار 25 تا 28 مرداد 32 نیز جلوگیری می شد.

* تظاهرات حزب توده در سالگرد 30 تیر، عظمت، توانمندی و قدرت تشکیلاتی این حزب و ضعف و بی نوائی جبههء ملّی را  آشکار ساخت.

روزنامه نگاران با تجربه خبر ناب را در يک نگاه تشخيص می دهند. اگر تعدادی روزنامه نگار را گرد هم آورید و فهرستی از خبرهای بالقوه را در اختیار آنان بگذارید، احتمالا آنان به نحو شگفت آوری هم نظر خواهند بود که کداميک ناب‌تر و پرمايه‌تر هستند. به همین جهت است که در یک روز مشخص، معمولا مطبوعات و رسانه ها اخبار یکسانی را دنبال می کنند. اما اگر از همین روزنامه نگاران بپرسید که چرا این خبرها را انتخاب کرده اند، ممکن است در پاسخ دادن با مشکل مواجه شوند. واقعیت این است که به سختی می توان یک تعریف واحد و قابل قبول از خبر ارائه کرد.

دوست و هم‌انديشِ گرامي، آقاي مسعود لقمان!

درود بر شما و سپاس از ارائه‌ي رسانه‌ي الكترونيكي خوب‌تان، هم‌چنين سپاس براي حضور در همايش «ايرانِ ورجاوند» و بازتاب‌دهي آن.

در بخش نظرهاي (گفتار نيك) گزارش همايش «ايران ورجاوند» كه بر دست روزنامك منشر شد، آقاي بهرام ساساني نقدي نوشته بودند كه مورد تأييد تني چند از خوانندگان (شادانه، مرتضي اسدي و تيرداد بنكدار) قرار گرفت. ضمن سپاس‌گزاري از اين دوستان به‌خاطر توجه‌شان، به عنوان دبير همايش، نكته‌هاي كوچكي را عرض مي‌كنم تا درِ گفت‌وگو گشوده شود و ما بيشتر بتوانيم از نظرهاي دوستان بهره‌ ببريم.

مصادره به مطلوب ممنوع  

پیشتر درباره کاستی ها و ایرادات بزرگ "سریال چهل سرباز" در بخش های نخستین که به موضوع شاهنامه و داستان رستم و اسفندیار میپرداخت، قلم فرسایی کردم.

در اینجا با هم نگاهی به بخشهایی از سریال که به زندگی فردوسی میپردازد، نگاهی کرده و آنرا با اسناد همسنجی میکنیم. یاد آوری میکنم که این نوشتار را مدیون خواندن کتاب "دیباچه شاهنامه" اثر "امید عطایی فرد" هستم و باز یاد آوری میکنم که نقد من بر این سریال، به هیچ وجه به معنی مهم بودن این برنامه نیست. بلکه هدف ایجاد یک بحث پیرامون یکی از مباحث مهم ایرانشناسی یعنی فردوسی و شاهنامه است. و چهل سرباز از این جهت کارکردی مثبت داشته است. همچنانکه فیلم 300 باعث تولید یک جریان پژوهشی در ایران درباره تاریخ دوران هخامنشی شد.

دکتر صدیقی خطاب به دکتر مصدّق:

« شما می خواهیــد وزیر و دستگاه دولت، نوکر شما باشــد! »

* با اطمینان می توان گفت که مصدّق از هر نخست وزیر دیگری در تاریخ مشروطیّت ایران، اقتدار و قدرت بیشتری داشت.

* چاپ محرمانــهء 312 میلیون تومان اسکناس اضافی توسط دکتر مصدّق و ترس از استیضاح نمایندگان، مصدّق را وادار به انحلال مجلس کرده بود.

* هنــدرسون (سفير آمريکا در ايران) سـه ماه پيش از 28 مرداد 32 گزارش داد: «در 6 ماه گذشتـه، تغيير و دگرگونی شديدی در پشتيبانی از مصدق ميان رهبران سياسی صورت گرفته است. اکثـر عناصـر اوليـهء جبههء ملی اينک در حال مخالفت آشکار و پنهان با مصدق می باشند».

جنبش مشروطیت ایران نخستین کوشش، در تاریخ ایران بود که در جهت استقرار «حاکمیت ملی» و در تقابل با سلطان مداری و استبداد فردی به پیروزی رسید.

 مشروطیت آغاز مرحله نوینی در تاریخ این مرزوبوم است که در پی آن مردمان، دیگر نه به عنوان «رعایای ایران» بلکه بعنوان «ملت ایران» در نظر گرفته شدند.(1) رشد «آگاهی ملی» علت اصلی وقوع انقلاب مشروطیت بود و تلاش در جهت پیشبرد اهداف و منافع ملی در پس همین رشد «آگاهی ملی » قرار داشت. مشروطه خواهان نیک می دانستند که جهت دستیابی به این هدف می بایست که بیش از هر چیز با مهار حاکمیت سلطانی قاجار، شالوده «حاکمیت ملی» را در کشور بنا نهند. روشنفکران مشروطه خواه برای ایجاد «ایرانی نوین، نیرومند و پیشرفته» به تعبیر آبراهامیان سه وسیله را برگزیدند که عبارت بودند از «مشروطیت، دنیویت و ناسیونالیسم ... که اولی قدرت ارتجاعی سلطنت را از بین می بَرَد، دومی نفوذ سنتی روحانیون را زایل می سازد و سومی چنگالهای استثمارگر امپریالیستها را قطع می کند.» (2) کلیه عقاید و آرا و همچنین اعمال و کردارهای مشروطه خواهان در این جمع بندی آبراهامیان جای می گیرد. براساس همین مبنا می توان بررسی نمود که سالهای حکومت رضاشاه پهلوی در تقابل یا تکامل جنبش مشروطیت قرار داشته است. اما در ابتدا باید خاطر نشان کرد که جنبش مشروطیت در بعد نظری در وهله اول تلاشی بود در جهت نوزایی و توسعه فرهنگی و اجتماعی ایران که پس از همراهی با رهیافتی سیاسی یعنی «مشروطیت» و همچنین رهیافت حقوقی«قانون خواهی» - که دارای مرزهای ظریفی با یکدیگر بودند- به تحقق پیوست. پس باید پس از بررسی مولفه های مورد اشاره آبراهامیان، دستاوردهای دوران رضاشاه در تحقق غایت و هدف نهایی مشروطه خواهان یعنی توسعه و نوسازی ایران را نیز بسنجیم.

انتقاد مهم‌ آجوداني‌ بر روشن فكران‌ عصر مشروطه‌، تقليل‌ مفاهيم‌ پردامنه‌ و اساسي‌ مدرن‌ به‌ مفاهيم‌ موجود در سنت‌ اسلامي‌-  ايراني‌ است‌. آجوداني‌ معتقد است‌ كه‌ چنين‌ تقليل‌گري‌ایی‌ به‌ دو دليل‌ رخ‌ داد: اول‌ عدم‌ شناخت‌ صحيح‌ روشن فكران‌ از غرب‌ و تجدد، دوم‌ اين كه‌ روشن فكران‌ كوشيدند كه‌ نقش‌ مجريان‌ حكومتي‌ مدرنيزاسيون‌ را در ايران‌ بازي‌ كنند و وظيفه‌ خود در نقد سنت‌ و معرفي‌، بسط‌ و شناخت‌شان‌ از مدرنيته‌ را با مصالح‌ سياسي‌ گره‌زدند.

چند روزِ دیگر، یکسد و یکمین سالروزِ جنبش مشروطه ی ایران فرامی رسد. جنبشی که دگرگونی شگرفی در ابعاد گوناگونِ فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ایران ایجاد کرد.

روزنامک، ویژه نامه ای در اندازه ی توان خود برای یادآوری این جنبش فرخنده، فراهم نموده که آن را به فروهر زنده یاد احمد کسروی پیشکش می کند.

عنوان های این ویژه نامه چنین اند:

1. مشروطه (نوشته ای از احمد کسروی)

2. مشروطه ی ایرانی (نوشته ای از مهندس منوچهر پیشوا)

3. از دفترِ روشنفکری مشروطه، نگاهي به زندگي و انديشه هاي کاظم زاده ايرانشهر (جُستاری از مسعود لقمان)

4. رضا شاه پهلوی در تعارض یا تکامل جنبش مشروطیت ایران؟ (جُستاری از تیرداد بنکدار)

5. گفت و گوی مسعود لقمان با دکتر ماشاالله آجودانی درباره ی مشروطه، نقد روشنفکریِ معاصر و تجدد

مشروطه (نوشته ای از زنده یاد احمد کسروی)

 مشروطه‌ آن‌ است‌ كه‌ يك‌ توده‌ شايندگي‌ پيدا كرده‌ و خودش‌ كارهاي‌ خودش‌ را راه‌ برد و كسي‌ در ميان‌ آن ها براي‌ فرمان روايي‌ نباشد.

در این مقاله به بررسی ابعاد گوناگون موسیقی تلفیقی ایران میپردازم.

موسیقی انقلابی :

با انقلاب 57 نه تنها چارچوب های نظارتی بر موسیقی تنگ تر شد، بلکه حتا کلیت آن زیر پرسش رفت. کسی تعریف میکرد که در چند ماه پس از انقلاب برای گرفتن مجوز به اداره مربوطه مراجعه کرده و با پاسخ منفی برای اجازه انتشار آلبومش مواجه شده بود. آن فرد به دنبال مسئول در آن اداره گشته و با جوانی شاید زیر 20 سال مواجه میشود!! هنگامی که دلیل توقیف شدن آلبومش را میخواهد، با این پاسخ مواجه میشود که کلا موسیقی حرام است!! 

"کارو دِردِریان" شاعر فریاد ها و عصیان ها به مینو پیوست.

هنگام پاييز
 زير يك درخت ... مردم
برگ هايش مرا پوشاند
 و هزاران قلب يك درخت
گورستان ... قلب من شد

شعرهای کارو

روزنامه نگار کيست؟

روزنامه نگار کسی است که به حرفه روزنامه نگاری مشغول است. يعنی اينکه خبر و گزارشهای خبری را برای چاپ در روزنامه ها، مجلات يا وبسايتها و يا برای پخش از راديو، تلويزيون و يا اينترنت گردآوری، انتخاب و ارائه می کند يا بر انجام اين کارها نظارت دارد.

* خلیل ملکی و عبدالحسین نوشین، پروردهء جنبش مشروطیّت و بالیدهء تجدّد نوپای ایران بودند.

* خلیل ملکی با شهامت و جسارت استثنائی، ضمن تائید اصلاحات اجتماعی شاه، دعوت شاه را برای ملاقات و گفتگو پذیرفته بود.

جنبش خُرّمدینان در ايران، با نامِ «بابك خُرّمی» گره خورده است.

بزرگ مردي كه نمادِ مبارزه هاي پيگير ملتي در برابر اشغالگراني است كه با وحشيانه ترين شيوه ها، همه ي شورش ها و جنبش هاي مليِ ايرانيان را سركوب كردند.

در سه شنبه ای که گذشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، شاهدِ برگزاریِ همایشِ "ایرانِ ورجاوند" بود.

در این همایش که برای نکوداشت دکتر «پرویز ورجاوند» - باستان شناس و پژوهشگرِ تاریخ و فرهنگ ایران - به کوششِ "پایگاه اطلاع رسانی برای نجات یادمان های باستانی" برگزار شده بود، استادان «ناصر تکمیل همایون»، «هوشنگ طالع»، «داوود هرمیداس باوند»، «قدرت الله جعفری» و «محمد علی دادخواه» به سخنرانی درباره ی تاریخ و فرهنگ کشورمان پرداختند.

پیوند این نوشته در شماره ی امروز روزنامه ی مردم سالاری

می دانیم که نیاکانمان در دوران باستان، هر روز را که با نام ماه یکی می شد آن روز را جشن می گرفتند.

بنا براین سوای جشنهای ملی و فراملی ِ نوروز، سده، یلدا و  چند جشن دیگر، 12 جشن ماهانه بود که در 12 ماه سال برگزار می شد.

یکی از این جشن های دوازده گانه، جشن امردادگان بود که در روز هفتم امرداد ماه برگزار می گردید.

«خیام خوانی» نماهنگِ بسیار زیبایی است که پیوند آن را در تارنمای دوست گرامی ام مازیار قویدل، شاهنامه و ایران دیدم. دریغم آمد که خوانندگان روزنامک، این نماهنگ را که خواننده ی آن با لهجه ی شیرینِ جنوبی، ترانه های خیام را می خواند، نبینند. (بازديدكنندگان درون ايران به خاطر فيلتر بودن تارنماي يوتيوپ، نمی توانند این نماهنگ را ببيند، آنان مي توانند نخست با فیلتر شکن به روزنامك وارد شوند و سپس به تماشای آن بپردازند.)  دست اندرکاران تارنمای شاهنامه و ايران از اين هنرمندان درخواست می کنند، با نشانی زير با آنها پيوند داشته باشند.

shahnamehvairan@yahoo.com

دوم امرداد، سالروز درگذشت شاعر بلندآوازه ی ایران احمد شاملوست، برآن بودم که یادداشتی در این باره بنویسم که دیدم استاد دوستخواه گرامی در این باب نوشته اند.

شما را به خواندن آن فرا می خوانم.

بزرگداشت ِ احمد شاملو در هفتمين سال ِ درگذشت ِ او

روزگار غریبی است، نازنین

جُنگ صدای رادیو زمانه را که به یاد «احمد شاملو»، شاعر شعر «پریا» اجرا شده، در «اینجا» بشنوید.

مسعود لقمان-  آیا مشکل بیکاریتان حل شد؟

مرتضی ثاقب فر- در اداره ی اشتغال فارغ التحصیلان وزارت کار برای کاریابی نام نویسی کردم. در خردادماه با تلفن آنان که گویا در وزارت ارشاد به من نیاز دارند، مراجعه کردم و برای ترجمه امتحان دادم _ امتحان گیرنده از قضا استاد ارجمندم در دبیرستان، برزو فرامرزی بود که در دبیرستان یک نسخه از ترجمه خود از اشعار حافظ به زبان فرانسه را به من هدیه کرده بود _ و قبول شدم ولی چند روز بعد در امتحان گزینش که توسط دو پسر بچه ریشوی نعلین به پا انجام شد، رد شدم. ...