::... روزنـــامــک ...::

گروه علمی – تخصصی مطالعات انسان‏شناسی فرهنگی برگزار می‏کند:

انسان‏شناسی تاریخی و هویت ایرانی

سخنران: دکتر شروین وکیلی

زمان: چهارشنبه  15 آبان‌ماه 1387، ساعت 17

مکان: تهران، بزرگراه جلال آل احمد، پل گیشا، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، طبقه اول، سالن کنفرانس انجمن جامعه‏شناسی ایران

انجمن افراز برگزار می‌کند:

کارگاه آشنایی با زبان‌های باستانی ایرانی و تاریخچه خط و زبان در ایران

زمان: پنجشنبه‌ها ساعت 3 پس از نیمروز. آغاز از 16 آبان (همین هفته).

جایگاه: بنیاد جمشید؛ خ کریمخان، خ خردمند شمالی، نبش کوچه اعرابی، پلاک 2، طبقه 2.

آگاهی بیشتر: 09357608840

از چه دیدی به تاریخ مینگریم؟

بهرام روشن ضمیر

۱. درباره دوران رضا شاه

۲. درباره دوران مصدق

۱. نقد یا نفی؛ پیام جهانگیری

۲. اندر فواید خاموشی؛ مینا ایرانی

۳. از چه دیدی به تاریخ مینگریم؟ بهرام روشن ضمیر

۴. پاسخ منوچهر تقوی بیات

«ویکی‌پدیا» به‌صورت پروژه‌ای مستقل، برای نخستین بار در تاریخ ۱۵ ژانویه ۲۰۰۱، فقط با زبان انگلیسی و به‌نام «wikipedia.com» به اقیانوس اینترنت انداخته شد. «نوپدیا» و «ویکی‌پدیا» آن‌قدر کنار هم زیستند تا میزبان «نوپدیا» از کار افتاد و در سال ۲۰۰۳ متون آن به «ویکی‌پدیا» انتقال یافت. سرانجام در ژوئن ۲۰۰۳ «بنیاد ویکی‌مدیا»، كه هم‌اینك پروژه‌های دسته‌جمعی را اداره می‌كند، از بین «ویکی‌پدیا» و «نوپدیا» شکل گرفت.

آیا شما تاكنون در پروژه‌ی «ویكی‌پدیا» همكاری داشته‌اید؟

ارزیابی، نقد و دیدگاه‌ شما درباره‌ی «ویكی‌پدیا»، به‌ویژه «ویكی‌پدیای فارسی» چیست؟ 

ماهیت حکومت صفویان چه بود؟

تیرداد بنکدار

«پروفسور کریستین‌سن» تحولات متاثر از اقدام «شاه‌اسماعیل» در رسمی‌کردن مذهب تشیع را با نتایج عمل «اردشیر بابکان» در رسمیت بخشیدن به کیش زردشتی یکسان می‌داند.¹ ماهیت کاملاً ‌ایرانی دین زرتشتی تردیدی در قصد و نیت غایی اردشیر بابکان باقی نمی‌گذارد. اما در مورد رابطه میان رسمی‌شدن تشیع و تحقق وحدت سرزمینی‌ایران – در پی استقرار حاکمیت صفویان بر‌این سرزمین– گمانه‌زنی‌های زیادی وجود دارد. علاوه بر‌این ترک زبان بودن خاندان صفوی نیز باعث گشته که برخی از مورخین (غالباً دارای دیدگاه‌های خاص سیاسی) نظریاتی را دال بر غیر‌ایرانی بودن‌این خاندان مطرح نمایند.

موسسه‌ی خورشید راگا و انجمن افراز برگزار می‌كند:

دوره اسطوره‌شناسی ایرانی

دكتر شروین وکیلی

زمان: یكشنبه­ها ساعت 17:30-19:30

آغاز دوره: یكشنبه 31 شهریور 1387

مكان: ساختمان ورشو، خیابان ویلا، بالاتر از طالقانی، نبش خیابان ورشو

طول دوره: چهار نشست دو ساعته

مدیر دوره: آقای فرشید ابراهیمی (هماهنگی و ثبت نام) 1146936-0919

سردار سپه و فروپاشی دودمان قاجار

فروپاشی سلسلۀ قاجاریه و برآمدن سلسلۀ پهلوی، آغاز فصل جدیدی در تاریخ ایران است. اقبال و موفقیت رضاشاه در برانداختن دودمان قاجار و تأسیس یک حاکمیت جدید در یکی از حساس‌ترین گذرگاه‌های تاریخ سرزمین پهناور ایران از جنبه‌های گوناگون، به‌ویژه سیاسی- اجتماعی بسیار مهم است. هم از این‌روست که وقایع و تفسیرهای این برشگاهِ مهم تاریخ ِ ایران، همواره مورد مناقشه و مجادله بوده است. حال آنکه شناخت شرایط و عوامل داخلی و خارجی ِ این دگرگونی به دور از داوری‌های گزافه‌گرای هواخواهانه و دشمنانه می‌تواند راهگشای مسائل حل نشدۀ مورد بحث این تغییر مهم باشد.

سرگذشت زبان فارسی

دکتر جلال خالقی‌مطلق

از آنجا که در نجد پهناور ایران، هر یک از تیره‌های ایرانی به یکی از زبان‌ها و گویش‌های ویژه‌ی خود سخن می‌گفتند، از دیرباز، وجود یک زبان فراگبر که وسیله‌ی تفاهم میان آنان باشد، نیازی سخت آشکار بود. ...

تاریخ ایران، تاریخ استمراراست نه گسسست

مسعود لقمان

دکتر ماشاالله آجودانی

مسعود لقمان - همانگونه که شما بارها اشاره کرده اید، بیش از 150 سال است که روشنفکران ایرانی در غیاب مفاهیم، از مفاهیم سخن می گویند. به نظر شما راه برون رفت روشنفکر ایرانی از این کلاف سردرگم چیست؟ و اصلاً کار روشنفکر در فضای کنونی ایران چه باید باشد؟

ماشاالله آجودانی - من واقعاً نمی دانم راه برون رفت از وضعیت موجود چیست و نسخه ای نیز برای پیچیدن ندارم. ولی به باور من اگر راهی باشد، آن را باید عقل جمعی جامعه ی ما و موتور فکری آن، با کمک یکدیگر بدست آوَرَد. یعنی ما باید بر سر این مسائل بیاندیشیم و به طور جدی پرسش کنیم. بخشی از این اندیشیدن از همین جا آغاز می شود که مسائل را بشناسیم و بر سر مشکلاتمان فکر کنیم و همیشه هم بدنبال این نباشیم که حتماً راه حل های فوری به دست آوریم. ما باید به این باور برسیم که اگر راه حلی هایی هم باشد، باید در نتیجه ی تلاشِ جمعی حاصل شود.

متاسفانه واقعیت این است که ما 150 سال است که در غیاب مفاهیم از آزادی، قانون، نقد و... حرف می زنیم. مثلاً 150 سال پیش، آخوندزاده در کتابش از نقد سخن گفت. ولی ...

زبان فارسی از آشوب تا سامان

دکتر جلیل دوستخواه

١ . درآمد

زبان فارسی یا فارسی ِدَری، ستون ِاستوار تاریخ و فرهنگ و شناخت نامه‌ی ِایرانیان، افغانان، تاجیكان و برخی تیره‌های فارسی زبان در دیگر كشورهای آسیای باختری و مركزی و سرمایه‌ی ِمشترك معنوی‌ ملت‌ها و تیره‌های یاد كرده است. این زبان، شاخه‌ای از زبان‌های ایرانی است كه خود به شاخه‌ی بزرگترِ گروه زبان­های هندو - ایرانی می­پیوندد و در كلید واژه‌های زبان شناختی، از آن به نام فارسی‌ نو یاد می‌شود. (در برابر فارسی‌ ِ باستان / كهن، زبان روزگارِ هخامنشیان كه نوشته‌های اندك شماری به خط ِ میخی از آن بر جا مانده است و فارسی‌ میانه، زبان روزگار پارتیان/ اشكانیان كه پهلویك / پهلوی‌ ِ شمالی/ پهلوی‌ اشكانی / پارتی و پارسیك / پهلوی‌ ِجنوبی / پهلویِ ساسانی، كه شمار بیشتری سنگ نوشته و كتاب به دبیره (خط) پهلوی از آن در دست داریم.)

این زبان (فارسی) در زمان ساسانیان ...

پس از نشر ویژه‌نامه‌یِ روزنامک - پیرامونِ یکصد‌و‌دومینْ سالروزِ جنبش مشروطیّت ایران – دکتر جلیل دوستخواه شاهنامه‌پژوه و اوستاشناس برجسته‌یِ روزگار ما در سیزدهمینْ زیربخشِ چهل و نُهمين هفته‌نامه‌ی تارنگارِ کانون پژوهش‌های ایران‌شناختی به دست‌آویز نشرِ بخش‌هایی از گفت‌وگوی زنده‌یاد شاهرخِ مسکوب با علی بنوعزیزی پیرامون دوره رضاشاه و مشروطیّت، نکاتی را مطرح کردند که بایسته دیدم، با تامّلی روی نوشته‌یِ ایشان، سخنانی را با استاد در میان گذارم.

دل گرچه در این بادیه بسیار شتافت

یک موی ندانست، ولی موی شکافت

اندر دل من هزار خورشید بتافت

آخر به «کمال ذره‏ای» راه نیافت (بوعلی)

«Avicenne» یا «Avicenna» نامی است که دانشمندان اروپایی بر نابغه‏ی فرزانه‏ی ایرانی نهادند که در میان فلاسفه‏ی اسلامی، نامبردار به: الحکیم الوزیر الدستور، شرف الملک، حجه الحق، شیخ الرئیس، ابوعلی حسین بن عبدالله بن حسن بن علی بن سینا می باشد.

چیستی مفاهیم

مسعود لقمان

ماشاالله آجودانی

"گذشته، چراغ راه آینده است." به ویژه گذشته ای که از آن بازخوانیِ انتقادی شده باشد.

"ماشاالله آجودانی" از آن دست مورخانی است که همه ی کوشش خود را صرفِ نقد نقشِ روشنفکران در تاریخ تجدّد ایران کرده است تا از این بن بست، دریچه ای بگشاید. ...

انتشار کتاب های آجودانی در فضای روشنفکری ایران، اتفاق محسوب می شود. هر چند که خود، تنها خاصیت چاپ این کتاب ها را ایجاد مشکلات فراوان جسمی و روحی برای خویش می داند.

از او تاکنون سه کتاب به نام های "مشروطه ی ایرانی"، "یا مرگ یا تجدّد"، دفتری در شعر و ادب مشروطه" و "هدایت، بوف کور و ناسیونالیسم" منتشر شده و آنچنان کتاب های او مورد استقبالِ جامعه ی ایرانی قرار گرفته که در عرض دو سال، "مشروطه ی ایرانی" وی به چاپ هفتم رسید و این باور را در من تقویت کرد که جامعه ی ایران، جامعه ی کتابخوانی است، اگر کتابِ خوبی منتشر شود! ...

دیباچه ای درباره تاریخ و باستانشناسی

دانش تاریخ از دانشهای کهن بشری است. بر کسی روشن نیست که نخستین نوشته تاریخی را چه کسی و در کجا نوشته است. ولی هرودوت - تاریخنگار سرشناس یونانی دوران هخامنشیان - را پدر تاریخ میدانند، چراکه کتاب او که در برگیرنده تاریخ جهان متمدن تا آنزمان است برای ما به یادگار مانده. با اینحال بی‌گمان او از نوشته‌های دیگران از جمله فردی به نام هکاته اهل میلِت _شهری در ایونی آنزمان و ترکیه امروزی_ که چهار دهه پیش از او می‌زیست و همچنین تاریخنگاری به نام شارون و البته دفترهای رویدادنگاری دیوانی موجود در سارد و بابل و شوش، بهره برده است. در گذشته آنچه که از تاریخ به دست می‌آمد را آسانتر می‌پذیرفتند، ولی سپس روشهایی طراحی شد تا به کمک آن پژوهشگران تاریخی، سره را از ناسره تشخیص دهند. نکته مهم در تاریخ ...

گفتار نخست:

خاستگاه­ها

1. ایران به عنوان یک کشور و یک جامعه­ی یگانه و متمایز، که هویتی در خور خویش را پدید آورد، در روز هفتم آبان ماه سال 539 پ.م پای به عرصه­ی وجود نهاد. این روز، زمانی بود که کوروش بزرگ، شاه ایلام، - یا چنان که لقب رسمی­اش بود، شاه انشان و شوش- به همراه سپاهیان پرشمار پارسی­اش با صلح و دوستی گام به بابل نهاد و به این ترتیب میانرودان را که آخرین نقطه­ی مستقل باقی مانده در قلمرو ایران زمین بود را به امپراتوری خود الحاق کرد. در این تاریخ، تحولی بسیار جدی در تاریخ جهان آغاز شد، و آن چه که ما هویت ایرانی می­نامیم زاده شد.

مهم دانستن این روز در تاریخ جهان، نه از سر خود بزرگ بینی مرسوم در میان مورخان ایرانی، که از مبنایی مستند بر می­آید. ...

بازخوانى انديشه هاى فرهنگى پرويز ناتل‌خانلرى (2)

دركنار شط پهناور…

ميلاد عظيمى

• هنر
خانلرى در باب هنر و ماهيت آن و همچنين مقولات بنيادى و مهمى چون ارتباط هنر با اخلاق، سياست، اجتماع، دانش و ... بسيار انديشيده بود و به نظر مى رسد در طرح گسترده و صريح اين مباحث در مطبوعات فارسى پيشگام باشد. انگيزه او در پرداختن به اين مسائل بى گمان برآوردن نيازى فورى بود. جامعه فرهنگى دستخوش پريشانى ذهن و عمل بود و در ورطه افراط ها و تفريط ها - كه هر دو از «ناآگاهى» نشأت مى گيرد _ دست و پا مى زد. خانلرى با ...

بازخوانى انديشه هاى فرهنگى پرويز ناتل‌خانلرى (1)

نماد اعتدال فرهنگى

ميلاد عظيمى

يكم شهريور امسال، هیجدهمین سالمرگ دكتر پرويز ناتل خانلرى است، بزرگمردى كه فقدانش در حكم هدم يكى از اركان مليت ايرانى در سده اخير بايد محسوب شود و در اين سخن مبالغه اى نيست. گراميداشت خانلرى گراميداشت يك عمر كوشش بى همال و بى ملال در راه ترقى فرهنگ ايران است. گراميداشت اعتدال، روشن بينى، سنجيده كارى و شرافت فرهنگى است. گراميداشت تبار تابناكى است كه بى مزد بود و منت هر خدمتى كه كردند... يادش چون سپيده دمى كه بر پيشانى آسمان مى گذرد، بر باغ نسل ما شادابى و روشنى و اميد مى بارد ...