جُستارهایی پیرامون تاریخ، فرهنگ، ادبیات و اندیشه
نگرش های فرهنگی (1)
با باخمن شاعر شبِ دراز و تاریکِ تاریخ*
مسعود لقمان
· به نظر من، این کتاب نمونهای بدیع از تالیف، تفسیر و ترجمهی ادبی است که پیش از این در زبان فارسی اگر نمونهاش نباشد، بیشک نادر است.
· باخمن با آفرینش آرمانشهری شعری، نظمی نو میآفریند و جهانی بدیع را به تصویر میکشد. وی سخنگوی نسلی است که حامل وجدان دردکشیدهی انسان بعد از جنگ جهانی دوم است.
· در شعر باخمن که پهلوان پیشِ رویمان نهاده، با منیّت، آزادی، جنون، عشق، نقد جامعهی کالایی، تاریخزدگی، ضدیت با جنگ، بیگانگی، انسانی تنها در جمع انسانها، مرگ، موقعیت بغرنج و دشوار انسان در هستی از منظری فردی آشنا میشویم.
فرهنگ و تمدن به قلم چنگیز پهلوان
«فرهنگ و تمدن» عنوان كتابی به قلم دکتر چنگیز پهلوان است و میكوشد افقی تازه در مباحث علومانسانی در عرصه زبان فارسی و نظام دانشگاهی در ایران بگشاید. این كتاب كه به دو مفهوم فرهنگ و تمدن میپردازد، به كوشش نشر نی منتشر میشود.
دوستداران «دکتر چنگیز پهلوان» خانهای اینترنتی برای استاد ساختهاند و برآنند یادداشتها، گفتوگوها و مقالههای ایشان را در آنجا منتشر کنند تا دسترسی به مجموعه نوشتههای استاد - آنهم در یکجا - برای دوستدارنشان میسر باشد.
شوربختانه بسیاری از نوشتههای دکتر پهلوان یا هنوز چاپ نشده، یا در خارج از ایران و یا به صورت پراکنده در نشریههای گوناگون منتشر شده است، به طوریکه دسترسی به بیشتر آنها برای بسیاری از دوستداران آثار ایشان ممکن نیست. امید است که با راهاندازی این تارنما، خلا موجود برطرف شود و بتوان در آیندهای نزدیک، به همهی جُستارهای استاد - به طور مستقیم یا غیرمستقیم - دسترسی داشت.
نشانی تارنمای دکتر چنگیز پهلوان: Www.Pahlavan.Info
بدون مشروعیت گرفتن از افغانان نمیتوان بر آنها حکومت کرد
از دیرباز، خوانندهی آثار استاد چنگیز پهلوان بودم؛ از همان زمان كه در مجله "آرش" و جاهای دیگر مقاله مینوشت. از بازی روزگار بود که من مدتها پس از آن، خبرنگار روزنامه لوسآنجلس تایمز در تهران شدم و هر روز خیابانهای تهران را برای یافتن او از زیر پاشنه گذراندم تا دست روزگار مرا به مصاحبهشوندهی مورد علاقهام رساند. ماهها پشت سر هم پیغام گذاشتم و "نشر آبی" را با مراجعات پیاپی خود رنجاندم تا مقصود حاصل شد.
خوشحالم که میسر شد تا دکتر پهلوان را پس از حدود 15 سال ببینم. زمانی زیر دست برادر زندهیاد ایشان، پرویز پهلوان مجلهنگاری و ترجمه میکردم و آن وقتها هیچ گمان نمیکردم روزگاری در كسوت خبرنگار، به خدمت روزنامهای آمریکایی درآیم. به هر روی شد، آنچه که شد!
دکتر چنگیز پهلوان بیش از 30 سال است که در دانشگاه تدریس میکند. او نویسنده و پژوهشگری است که تحصیلات آغازین خود را در تهران گذراند و سپس در وین و فرانکفورت در رشتههای علوم سیاسی و اجتماعی تحصیل کرد. چنگیز پهلوان در تعدادی از دانشگاههای ایرانی و اروپایی تدریس کرده و استاد میهمان کالج "سنت آنتونیز" در آکسفورد، برلین و اسنابروک بوده است. با وجود اینکه او از تدریس در ایران ممنوع شده، اما هیچ حکم رسمی برای اخراج از دانشگاه دریافت نکرده است. ...
گسترهی آسیای میانه (عکس از ویکیپدیا)
جدید یا جدیدی نامی است که به یکی از مشهورترین جنبشهای اصلاحطلبی در امپراتوری روسیه در اواخر قرن نوزدهم (دههی هشتاد) و اوائل قرن بیستم میلادی اطلاق شده است.
جدیدی کسی است که نوخواهی میکند و حنبش جدید یا جدیدی نامی است که در مورد اندیشگران عرفی – اسلامی همین دوره به کار رفته است. برای سهولت در این نوشته میتوان این افراد و این جریان را جدیدیان یا جدیدگرایان هم بنامیم. به فارسیِ تاجیکی آنان را «جدیدان» مینامند. در این نوشته هر سه اصطلاح را بسته به مورد به کار میگیریم.
در زبانِ فارسیِ امروز شمار درخور توجهی از واژگان بیگانه حضور یافتهاند بی آنکه استنباط واحدی از همهی آنها وجود داشته باشد. علت این امر در وهلهی نخست تعداد روزافزونِ کتابهایِ ترجمه شده از زبانهای خارجی است. سپس میتوان از استنباط نادرست، حتی خودسرانه و دلخواه از شماری از واژهها و اصطلاحات بیگانه یاد کرد. بر اثر ترجمه گاه واژهای رواج مییابد و پس از مدتی در اینجا و آنجا همچون واژهای آشنا و عادی، اغلب در معناهایی مبهم، به کار گرفته میشود. چنین وضعی برای ایران چندان هم غیرعادی نیست. در کشوری که مترجمانش ادعای فیلسوف بودن دارند و مقاطعهکارانش فکر پریشان و چهل تکهی خود را همچون کالایی فلسفی عرضه میکنند و اوقات فراعت را با جنگیری میگذرانند و تفنن خود را به صورت معنویت میآرایند و تصور بر این است که فلسفهاش در انحصار «آژانس توریستی حکمت و معاملاتِ فلسفی» است، انتظاری هم جز این نمیتوان داشت.
اشاره
«دکتر چنگیز پهلوان» که از دانشمندان بنام و صاحبنظریه در حوزهی تاریخ و فرهنگ و تمدن ایرانی است، در مجموعه نوشتههایی در روزنامک به نام «یادداشتهای ناتمام» به مسئلهی فرهنگ و تمدن ایرانی خواهند پرداخت.
نشر نوشتههای این استاد فرزانه – آنهم برای نخستین بار - افتخار بزرگی برای روزنامک است که امیدواریم مورد عنایت شما قرار گیرد.
لازم به ذکر است از آنجا که این یادداشتها برای نخستین بار در این تارنگار منتشر میشوند، نشر آنها در رسانههای دیگر باید با ذکر نام روزنامک باشد.
مسعود لقمان
سردبیر روزنامک
1.1. شعر و شاعری در کجای جهان امروز قرار می گیرد و به چه معناست؟ آیا در این زندگی پیچیده و سراسر آمیخته با فناوری مدرن هنوز نیازی به شعر احساس می شود؟ هر چه هم که بنویسیم، داوریها و نظرات گذشتگان بی تردید همچنان از اهمیت برخوردارند. روزگاری «کارل مارکس» که سراسر زندگی پربارش را وقف به ثمر رساندن اثری بی همتا به نام «سرمایه» کرده بود و در دوره های پایانی زندگی اش به تدریج به اهمیت فرهنگ پی می برد و به آن توجه نیز می داد با حیرت از خود پرسید چگونه است که ما هنوز از آثار یونان باستان لذت می بریم و به مطالعه ی آنها دل می بندیم؟ پاسخی صریح نداشت و این ابهام را همچنان برای پسینیان خود برجا گذاشت.
کتاب ريشه هاي تجدد که در اصل پژوهشي موردي است و هدف از تاليف آن اين بوده است تا به شناخت انديشۀ حاکم بر ايجاد اين موسسه ياري برساند، دربرگيرندۀ اطلاعات و اسنادي دربارۀ اين نهاد آموزشي مدرن ايران معاصر است. اين کتاب در يک پيشگفتار و هفت بخش تدوين شده است: تاريخچۀ مدرسه علوم سياسي، رسالۀ حقوق اساسي، بخشي ديگر از اسناد مدرسۀ علوم سياسي، چند سند ديگر، چند سند از کتاب دولت عليۀ ايران، متن سخنراني محمدعلي فروغي و فهرست برخي از مدرسان مدرسۀ علوم سياسي.
دکتر چنگيز پهلوان در مقدمۀ اين کتاب به نکته اي مهم اشاره مي کند که پرتوي بر دشواريهاي موجود در عرصۀ انديشۀ اجتماعي در دوران معاصر مي افکند: «در ايران گرايش نيرومندي وجود دارد که ...
«سالنمای تمدن ایرانی»
برای خواندن آگاهینامهی شمارهی یک روی عکس کلیک فرمائید.
-------------------------------------------
نویسندگان روزنامک
-------------------------------------------
