روزنـــامــک

روزنامه نگار کيست؟

روزنامه نگار کسی است که به حرفه روزنامه نگاری مشغول است. يعنی اينکه خبر و گزارشهای خبری را برای چاپ در روزنامه ها، مجلات يا وبسايتها و يا برای پخش از راديو، تلويزيون و يا اينترنت گردآوری، انتخاب و ارائه می کند يا بر انجام اين کارها نظارت دارد.

روزنامه نگاران مطبوعاتی شامل اين افراد هستند:

·                                 نويسندگان

·                                 خبرنگاران – معمولا به معنای کسانی است که خود، اطلاعات را گردآوری می کنند

·                                 دبيران سرويس، که مطالبی را که ديگران نوشته اند ملاحظه، اصلاح و آماده چاپ می کنند

·                                 گزارشگران و خبرنگاران تخصصی که در مورد موضوع يا زمينه خاصی تخصص دارند

·                                 سردبيران که تيمی از روزنامه نگاران را سرپرستی می کنند

از نظر بسياری، روزنامه نگاری يک شغل تمام وقت است و تنها منبع درآمد روزنامه نگاران به شمار می آيد. اما اين شغل برای کسانی نيز مناسب است که از اوقات خود برای انجام کارهای ديگر استفاده می کنند و در هر هفته تنها چند ساعتی را به روزنامه نگاری می گذرانند. حتی روزنامه نگارانی هم هستند که اين حرفه، سرگرمی آنهاست. آنها گزارشهايی را برای روزنامه های محلی در ازای اينکه نام شان در بالای مقالات چاپ شود، تهيه می کنند!

در برخی از کشورها هرکسی که دلش بخواهد می تواند خود را روزنامه نگار بنامد. در جاهای ديگر اين عنوان تنها برای کسانی محفوظ است که دوره های درسی مشخصی را به پايان رسانده اند. بسياری از روزنامه ها برای روزنامه نگاران دوره های آموزشی تدارک می بينند. بطور روزافزونی در همه جا، روزنامه نگاران آينده بايد پس از آنکه تحصيلات دانشگاهی را تمام می کنند در دوره های تخصصی آموزش روزنامه نگاری نيز شرکت کنند.

کارفرمايان در جستجوی کسانی هستند که بيش از هرچيز دارای کنجکاوی طبيعی، علاقه و انرژی باشند و از امور جاری جامعه اطلاع داشته باشند. اگر نويسنده خوبی هم باشيد ديگر چه بهتر. بيشتر روزنامه نگاران کار خود را به عنوان کارآموز روزنامه نگاری از سطوح پائين و دستمزد اندک آغاز می کنند.

شما چه روزنامه نگاری را تحسين می کنيد و چرا؟

يک لحظه درباره روزنامه نگارانی که تحسين شان می کنيد فکر کنيد. آنها چه کسانی هستند و شما چه چيزی را در وجود آنها تحسين می کنيد؟

احتمالا شما در ميان روزنامه نگاران برجسته چند تنی را به عنوان الگو انتخاب کرده ايد. شايد شما نسبت به کار بسياری از خبرنگاران انتقاد داريد و معتقديد که می توانيد بهتر از آنها کار کنيد.

در هر حال می توانيد با مطالعه سابقه کار روزنامه نگاران و خواندن آثار آنها چيزهای بسياری بياموزيد. با دنبال کردن شيوه کار پيشروان اين حرفه به فکرها و الهام های بسيار تازه تری دست خواهيد يافت. آنها از چه شيوه ای استفاده می کنند که به نظر شما ارزشمند است؟ چطور می توانيد موفقيت آنها را تکرار کنيد؟ از چه چيزی در کار آنها خوش تان نمی آيد؟ چطور می توانيد از اشتباهاتی که آنها کرده اند پرهيزکنيد؟ آنها از چه چيز اين حرفه خوش شان می آيد و نظرات شان درباره اينکه کار روزنامه نگاری چگونه بايد انجام شود چيست؟

آيا روزنامه نگاران خوب، روزنامه نگار به دنيا می آيند يا خوب پرورش پيدا می کنند؟

مطمئنا همه روزنامه نگاران خوب واجد کيفياتی هستند که آموزش دادن آنها اگر غير ممکن نباشد، سخت است. روزنامه نگاران علاوه بر کيفيات ديگر، دارای اين خصوصيات هستند:

·                                 کنجکاوند

·                                 پرسشگرند

·                                 تحليلگرند

·                                 صادقند

·                                 خوب ارتباط برقرار می کنند

·                                 خود را وقف کارشان می کنند

·                                 استقلال فکر دارند

·                                 توانايی تفکيک اطلاعات مهم را از موارد غير مهم دارند

·                                 روشن و مختصر می نويسند

فرض کنيم که شما اين کيفيات را در خود سراغ داريد. خوب. آيا شما خود به خود اين توانايی را داريد که به عنوان يک روزنامه نگار حرفه ای فعاليت کنيد؟ معلوم است که نه. مهارتهای تخصصی بی شماری وجود دارد که بايد آنها را بياموزيد. اين روند در سرتاسر دوران کاری شما ادامه پيدا خواهد کرد. اين طرح بنا دارد که به شما کمک کند تا در اين حرفه هيجان انگيز و پر از چالش به پيش برويد.

روزنامه نگار چه کاری انجام می دهد؟

بنيان گذار بی بی سی فکر می کرد که اين سازمان سه وظيفه عمده به عهده دارد: اطلاع رسانی، آموزش و ارائه سرگرمی. حتی امروز بيشتر روزنامه نگاران همين کار را می کنند. چه کسانی که در راديو وتلويزيون کار می کند، چه کسانی که در روزنامه ها فعاليت دارند و حتی آنهايی که در رسانه جديد اينترنت مشغول به کارند.

روزنامه نگاران حجم انبوهی از اطلاعات را جمع آوری و فراوری می کنند و آن را به طرقی که قابل درک و جالب باشد به ديگران منتقل می کنند. آنها راهنمای مردم در هزارتوها و کوره راههای اطلاعاتی هستند. اما آنها به عنوان فيلترهای منفعل عمل نمی کنند. آنها از مهارت و دانش خود برای مطرح کردن پرسشهای هوشمندانه به منظور کشف اطلاعات هرچه بيشتری در مورد يک ماجرا استفاده می کنند.

در يک روز عادی، روزنامه نگار يکی يا تعدادی از اين کارها را انجام می دهد:

·                                 به صحنه خبر يا صحنه يک رويداد ازپيش برنامه ريزی شده می رود

·                                 اطلاعات و نظرها را کسب می کند و درباره آنها تحقيق می کند

·                                 درباره خبرهای مختلف احتمالی به بررسی می پردازد

·                                 مهمترين و دقيقترين مطالب را انتخاب می کند

·                                 مطالب خود را به شيوه های مختلف می نويسد و ارائه می کند

·                                 مطالبی را که ديگران نوشته اند انتخاب می کند، صحت آنها را بررسی می کند و به ويرايش آنها می پردازد

·                                 صفحه هايی را برای انتشار طراحی و برنامه ريزی می کند

·                                 ديگران را سازماندهی می کند تا هريک از کارهای بالا را انجام دهند

·                                 و برای شماره های بعدی برنامه ريزی می کند

بسياری از روزنامه نگاران مطبوعاتی تمايل دارند که تنها برای يک نشريه کار کنند. ديگران که به روزنامه نگاران مستقل مشهورند، برای خودشان کار می کنند و مطالب خود را به نشريات مختلف ارائه می دهند.

بطرز روز افزونی از روزنامه نگاران انتظار می رود که مهارتهای فنی مربوط به توليد نشريه را که روزگاری در انحصار حرفه های جداگانه ای قرار داشت به کار بگيرند. برای مثال، حالا از روزنامه نگاران انتظار می رود که غير از نوشتن، بتوانند عکس بگيرند و صفحاتی را طراحی کنند. از آنها انتظار می رود که خبر يا نسخه خود را به شيوه ای درست و با طولی که برای نشر مناسب باشد تهيه و توليد کنند.

روزنامه نگاران تخصصی

بيشتر روزنامه نگاران به کارهای عمومی می پردازند و هرنوع خبر يا گزارشی تهيه می کنند. اما تعدادی از آنها در زمينه خاصی تخصص دارند. مانند:

·                                 سياست (داخلی يا بين المللی)

·                                 جنائی يا حوادث

·                                 بهداشت

·                                 آموزش و پرورش

·                                 فرهنگ و هنر

·                                 بازرگانی و اقتصاد

·                                 ورزش

ديگران، يک حوزه خاص جغرافيايی مانند يک کشور يا يک شهر را پوشش می دهند که به حوزه آنها مشهور است. 

روزنامه نگاران تخصصی که زمينه يا حوزه خاصی را پوشش خبری می دهند، گزارشگر نيز ناميده می شوند.

روزنامه نگار در کجا کار می کند؟

سازمانهايی که روزنامه نگاران در آنها به کار اشتغال دارند متعددند و تعداد آنها رفته رفته افزايش پيدا می کند. روزنامه نگاران مطبوعاتی با:

·                                 روزنامه ها، مجلات و ژورنالهای تخصصی

·                                 آژانسهای خبری و اطلاع رسانی

·                                 دفاتر مطبوعاتی و روابط عمومی

·                                 و يا روی اينترنت

کار می کنند.  

ديگر روزنامه نگاران با

·                                 ايستگاههای راديويی

·                                 ايستگاههای تلويزيونی

·                                 سرويسهای متنی تلويزيونی

·                                 و آژانسهای عکاسی

کار می کنند. 

هرکسی که روزنامه نگاری را استخدام می کند، از او انتظار دارد که درک درستی از مخاطبان، يعنی خوانندگان، شنوندگان و بينندگان داشته باشد.  

آنچه برای خوانندگانی که عمدتا از افراد و خانواده های طبقه متوسط هستند مناسب و مورد علاقه آنهاست معمولا به کار نوجوانان نمی آيد. علت اين امر آن است که بزرگسالان معمولا نگران کار، مسکن، تحصيل فرزندان و مراقبت از سالخوردگان شان هستند، در حاليکه نوجوانان ممکن است تنها به آخرين موسيقی های پاپ و تازه ترين ستارگان علاقه نشان دهند.

روزنامه نگاران موفق، نيازهای مخاطبان و خوانندگان مختلف را درک می کنند و در پی برآورده کردن اين نيازها به طرق مناسب هستند.

چرا کار روزنامه نگاران مهم است؟

رسانه منصف و آزاد و مستقل، نيروی قدرتمندی است. اين زيربنای کار آينده شما و همه آن چيزهايی است که برای اين حرفه فرا می گيريد.

وظيفه روزنامه نگار اين است که حواسسش به کسانی که در قدرت هستند جمع باشد و از آنها سئوال کند و اطمينان يابد که آنها از قدرت خود به درستی و در جهت منافع عامه استفاده می کنند.

برخی از مردم از رسانه ها به عنوان رکن چهارم جامعه دموکراتيک ياد می کنند و آن را شبيه قوای مجريه، مقننه و قضائيه می دانند. در اين گفته عنصری از حقيقت نهفته است. در يک کشور امروزی رسانه ها ابزار لازم برای بازرسی و ايجاد توازن را نيز فراهم می آورند.

کلمه "ميديا" به معنای "رسانه ها" از زبان لاتين مشتق شده و معنای آن واسط يا چيزی است که بين دو چيز ديگر قرار دارد. رسانه بين مقامات و عامه مردم واقع می شود و واسط بين آنهاست. از اين نظرلازم نيست حتما يکی از طرفين در موضع قدرت باشد. رسانه می تواند واسطه ای باشد بين هرکسی که حرفی برای گفتن دارد و همه کسانی که آن سخن را می شنوند يا می خوانند. روزنامه نگاران به عامه مردم اطلاع می رسانند و نظرات عامه را به کسانی که در راس قدرت قرار دارند منتقل می کنند.

اهميت روزنامه نگاری خوب

دانايی، توانايی است؛ اگر مردم به خوبی مطلع شوند و به آگاهی دست يابند، می توانند صاحب قدرت شوند. اگر مردم از تغييراتی که بر زندگی آنها اثر خواهد گذاشت باخبر باشند برای مواجهه با مشکلات در وضعيت بهتری خواهند بود. در يک نظام مبتنی بر آرای عمومی، دانستن اهميت ويژه ای دارد زيرا به رای دهندگان کمک می کند که در انتخابات دست به انتخاب آگاهانه بزنند.

روزنامه نگاری پرسشگرانه همچنين می تواند مانع فساد شود زيرا مفسدين از اينکه افشا شوند در هراس خواهند بود. سياستمداران اگر می خواهند اعتماد رای دهندگان را کسب کنند بايد شفاف و مسئولانه عمل کنند.

وسايل ارتباط جمعی دانايی را تکثير می کنند و در اختيار عموم قرار می دهند. آنچه تنها يک نفر می داند می تواند از طريق چاپ، راديو، تلويزيون و اخيرا اينترنت به ميليونها تن ديگر انتقال بيابد. اين يکی از دلايلی است که روزنامه نگاران برای انتقال صحيح اطلاعات مسئوليت سنگينی دارند.

انجمن روزنامه نگاران حرفه ای آمريکا می گويد:

"آزادی مطبوعات بايد به عنوان حق جدايی ناپذير مردم در يک جامعه آزاد مورد حمايت قرار گيرد. آزادی مطبوعات با آزادی و مسئوليت بحث، سئوال کردن و چالشگری نسبت به حکومت و نهاد های عمومی و خصوصی همراه است. روزنامه نگاران هم از حق ابراز عقايد کمتر شناخته شده برخوردارند و هم از مزيت همراهی با اکثريت."

تعجب آور نيست که عامه مردم ارزش زيادی برای اخبار قابل اعتماد قائل هستند. کلام مکتوب قدرت خاصی دارد زيرا از کلام الکترونيک ماندنی تر است. مثلا هرچند روزنامه ها نسبت به ديگر وسايل ارتباط جمعی به تعداد کمتری از مردم می رسند، خوانندگان آنها شامل تعداد زيادی از افراد تصميم گيرنده و شکل دهنده به افکار عمومی و مخاطبانی است که آگهی دهندگان به دنبال آنها هستند. اغلب، مطبوعات هستند که با برجسته نمايی رويدادها و موضوعات خاص، دستورکار خبری راديو وتلويزيون را هم تعيين می کنند. 

وقتی روزنامه نگاران اشتباه می کنند چه اتفاقی می افتد؟

 هنگامی که روزنامه نگاران در مورد خبری اشتباه کنند، اين امر می تواند عواقب وخيمی به همراه داشته باشد. در روندا يک ايستگاه راديويی به نفرت پراکنی عليه اقليت توتسی پرداخت. راديو از هوتوها که اکثريت قومی را تشکيل می دادند خواست که به خيابانها بريزند و توتسی ها را بکشند. اين بازتابی از تنفرنژادی در آن کشور بود و در عين حال می تواند خود، به گسترش تنفر نژادی کمک کرده باشد. به دنبال آن برنامه راديويی، يک نسل کشی آغاز شد که به مرگ ميليونها تن در طول سه ماه منجر گرديد.

در نيجريه خبرنگاری که درباره مسابقه ملکه زيبايی مطلب می نوشت، اظهارات اشتباهی نسبت به پيامبر مسلمانان بر زبان آورد. مسلمانان به خشم آمدند و در بخشهايی از آن کشور دست به شورش و حمله به تاسيسات مسيحيان زدند. دويست تن يا بيشتر از آن در جريان اين ماجرا به قتل رسيدند.  

اين دو مثال کاملا متفاوت است. ميزان تقصير و نوع اشتباه روزنامه نگاران در هر يک از اين موارد نيز متفاوت بود. بسياری بر اين باورند که روزنامه نگاران نبايد با سانسور مواجه شوند. اما بيشتر مردم قبول دارند که با توجه به تاثير عظيم روزنامه نگاری، بايد همراه با حق آزادی بيان، مسئوليتی نيز در کار باشد که تاثير مطالبی که منتشر می شود با دقت در نظر گرفته شود.

بيشتر اشتباهات روزنامه نگاران به اندازه دو مثالی که زده شد وخيم نيستند. با اين حال حتی هنگامی که اشتباهات کوچکی در مطبوعات رخ می دهد، باز هم اين نکته اهميت دارد که آن اشتباهات به سرعت تصحيح شود. بيشتر روزنامه های خوب اين امر را جزو شيوه عمل هميشگی خود منظور می کنند زيرا می دانند که اعتبار آنها در آينده از باارزشترين سرمايه های آنهاست. 

قانون چه می گويد؟

تقريبا در همه کشورهای جهان، قانون محدوديتهايی را درباره آنچه روزنامه نگاران می توانند منتشر کنند اعمال می کند.

بطور نمونه، اين محدوديتها ممکن است شامل موارد زير باشد:

·                                 تبهکاری و قانون – برای تضمين تحقيقات پليس، حفظ هويت قربانيان تهاجمات جنسی، هويت اطفال خردسال و حصول اطمينان از اينکه مظنونان بطور عادلانه محاکمه خواهند شد.

·                                 روابط نژادی – برای جلوگيری از گسترش تنفر نژادی، مذهبی و قومی.

·                                 آبرومندی – برای جلوگيری از انتشار مطالب برخورنده يا مستهجن.

·                                 امور دفاعی و امنيت ملی – برای جلوگيری از افتادن اطلاعات محرمانه به دست قدرتهای خارجی و خرابکاران .

·                                 افترا – برای حفاظت از آبروی مردم، برای جلوگيری از تمسخر يا طرد شدن مردم بخاطر اطلاعات نادرست درباره رفتار يا شخصيت آنها. 

·                                 امور خصوصی – برای جلوگيری از انتشار اطلاعات شخصی افراد مانند وضعيت تندرستی، رفتار جنسی يا محکوميتهای قبلی آنها.

·                                 محرمانه بودن – برای حفاظت از اطلاعات شخصی و تجاری که به دست افراد نادرست نيفتد.

اين قوانين از کشوری به کشور ديگر تفاوت بسيار می کنند. بيشتر آنها شامل مجازاتهای کيفری نيز می شوند اما برخی از آنها تنها جنبه حقوقی و مدنی دارند. اين مسئوليت شماست که اطمينان حاصل کنيد که قوانين کشور مربوطه را که بر کار روزنامه نگاری تاثير می گذارند کاملا درک می کنيد. در اين برنامه آموزشی، بخصوص در دوره اخلاق روزنامه نگاری، واحدهای ديگری نيز هست که در اين مورد به شما کمک می کند. 

تنبيه هايی که در نظر گرفته می شود ممکن است بسيار بزرگ باشد. موارد حبس و جريمه های عمده کم نيست. مقامات حتی ممکن است اين قدرت را داشته باشند که بتوانند موسسه مطبوعاتی شما را ببندند. اگر چنين اتفاقی بخاطر بی دقتی شما بيفتد، ممکن است دوران کار شما بعنوان روزنامه نگار، ديگر به آخر رسيده باشد.

روزنامه نگاران چگونه امور مربوط به خود را تنظيم می کنند؟

روزنامه نگاران ممکن است علاوه بر همه محدوديتهای قانونی، محدوديتهايی را نيز خودشان برای خود وضع کنند. اما چرا؟ 

دليل اين امر آن است که آنها اعتقاد دارند برای جلب اعتماد خوانندگانشان بايستی ثابت کنند که رفتارشان مسئولانه است. آنها می خواهند مطالبی که می نويسند عينيت داشته باشد و گزارشی مستقل و دقيق از رويدادها را بی آنکه نظرات سياسی يا عواطف آنها بر آن تاثير گذاشته باشد منتشر کنند.  

يک روزنامه نگار حرفه ای، کسی نيست که صرفا از راه روزنامه نويسی روزگار می گذراند. روزنامه نگار حرفه ای کسی است که به اخلاق حرفه ای پابند است. 

طب و حقوق، حرفه هستند. پزشکان و حقوقدانان بايستی به اخلاق حرفه ای خود پای بند باشند. طبيبی که ديگر محرم اسرار نيست يا حقوقدانی که به موکل خود خيانت کند ديگر مورد اعتماد نخواهند بود و در بسياری از کشورها توسط سازمان ناظر حرفه ای مربوطه تنبيه خواهند شد. روزنامه نگارانی که از مقررات حرفه ای خود پيروی نمی کنند، قابليت اعتماد يا اعتبار خود را از دست می دهند. 

روزنامه نگاران معمولا چندان زير بار نظم نمی روند. برخلاف پزشکی و حقوق می توان به کار روزنامه نگاری پرداخت بدون اينکه به مقررات حرفه ای پای بند بود. در برخی کشورها اتحاديه های روزنامه نگاران از اعضای خود می خواهند که به معيارهای اخلاقی خاصی پای بند باشند اما کمتر اتفاق می افتد که عضوی بخاطر ناديده گرفتن معيارهای اخلاقی از اتحاديه اخراج شود. در بيشتر جوامع، قضاوت درباره اين امر با نشريه يا گروههای انتشاراتی يا خود روزنامه نگاران، به طور منفرد است.

مقررات اخلاقی تا کجا برد دارند؟

مقررات در حد کمال مطلوب هنوز تدوين نشده است. مقررات برای همه مشکلات پاسخ ندارند. تنها راهنمايی هايی به دست می دهند. معمولا بحث کردن با همکاران و سردبيران به روشن شدن موضوع و راهگشايی کمک می کند. 

بسياری از موسسات خبری بزرگ مقررات و راهنمايی های خاص خود را برای کارکنانشان دارند.برای مثال، بی بی سی متون مفصلی را به عنوان "خط مشی تحريری" رسانه خود تنظيم کرده که همه کارکنان تحريريه و روزنامه نگاران بی بی سی بايد به آن پايبند باشند.

 اتحاديه های روزنامه نگاران نيز چنين متون راهنمايی را دارند. در برخی کشورها سازمانهايی که برای رسانه ها امتياز صادر می کنند، اينگونه مقررات را نيز وضع می کنند. روزنامه گاردين در بريتانيا به همراه ديگر مطبوعاتی که در گروه رسانه ای گاردين منتشر می شوند همانند بيشتر مطبوعات بريتانيا به مقررات اخلاقی کميسيون شکايات مطبوعاتی بريتانيا پايبند است. 

در مقدمه اين مقررات آمده است: 

"اين مقررات مبنايی برای معيارهای اخلاقی، حفظ حقوق افراد و حق عامه برای دانستن فراهم می آورد. "  

مقررات کنونی کميسيون شکايات مطبوعاتی بريتانيا با مسايلی از قبيل

·                                 نياز به دقت

·                                 فراهم آوردن موقعيت عادلانه برای جوابگويی

·                                 حفظ حريم خصوصی اشخاص

·                                 جلوگيری از تبعيض

·                                 مخفی نگه داشتن منابع

·                                 جلوگيری از آزار و اذيت و مزاحمت

·                                 و موقعيت ويژه کودکان و قربانيان تهاجمات جنسی

سر و کار دارد. 

اين مقررات همچنين:

·                                 پرداخت هرگونه وجهی را به تبهکاران و شهود دادگاههای جنايی ممنوع می کند

·                                 روزنامه نگاران اقتصادی را از گرفتن هرگونه امتياز ناشی از داشتن آگاهی بيشتر در زمينه های اقتصادی و مالی منع می کند

·                                 منافع عامه را تعريف می کند و استثناهای احتمالی را بر می شمارد. 

 قانون مطبوعات بريتانيا ضمانت اجرای قانونی ندارد. اين قانونی است که توسط خود روزنامه نگاران وضع شده و کميسيون شکايات مطبوعاتی بريتانيا نتوانسته است در همه موارد منتقدان خود را در خارج از صنعت مطبوعات راضی کند. در کشورهای ديگر قوانين متفاوتی وجود دارد و برای اجرای آنها نيز از راههای متفاوتی عمل می شود.  

مقررات جهانی روزنامه نگاری

سه حوزه اساسی که در تمام قوانين مطبوعات در مورد آنها توافق وجود دارد عبارتند از:

·                                 دقت: اطلاعاتی که منتشر می شود بايد درست باشد. در مورد اطلاعات متضاد بايد تحقيق شود و اطلاعات در زمينه خاص خود قرار داده شود. اشتباهات بايد تصحيح شود.

·                                 بيطرفی: روزنامه نگاران نبايد از نظر مادی، سياسی يا عاطفی در خبری که در مورد آن کار می کند دخيل باشند. آنها نبايد در ازای پول يا لطف ديگران گزارشی بنويسند.

·                                 انصاف: روزنامه نگاران بايد صادق باشند و مصاحبه شوندگان، منابع اطلاعات و مخاطبان خود راگمراه نکنند. 

ما در اين برنامه آموزشی، به طور خاص در دوره اخلاق روزنامه نگاری، به تک تک اين موارد در واحدهای جداگانه ای خواهيم پرداخت.

برنامه آموزش روزنامه نگاری شامل چه موارد ديگری است؟

مهارتهای عملی روزنامه نگاری مانند شناخت خبر، دريافت اطلاعات، انجام مصاحبه و بهره برداری بهينه از کنفرانسهای مطبوعاتی. اينها مهارتهايی است که همه روزنامه نگاران فرا می گيرند.

سپس نوبت به جنبه های حرفه ای کار روزنامه نگاری می رسد که عبارتند از حفظ استانداردهای مربوط به دقت، بيطرفی و توازن صرف نظر از اعتقادات ما و فشارهايی که از بيرون به ما وارد می شود؛ برخورد منصفانه با کسانی که ما آنها را زير نورافکن قرار می دهيم و کسانی که به ما خبر می رسانند و اطلاع می دهند؛ درک اينکه چه موقعی کارحرفه ای ما تحت الشعاع منافع شخصی ما قرار می گيرد؛ درک قانون و نحوه محدود شدن گزارش ما توسط قانون.

همچنين برای فعاليت در رسانه های راديو تلويزيونی و سايتهای خبری بايد علاوه بر مهارتهای عمومی روزنامه نگاری، با ويژگی های اين رسانه ها نيز آشنا شد.

اين موضوعات، در قالب واحدهای درسی در دوره های آموزشی مختلفی دسته بندی شده اند که به طور پيوسته به شما ارائه خواهد شد.

اين برنامه آموزشی عمدتا بر مبنای نحوه عمل در رسانه های زيرمجموعه بی بی سی (شامل راديو، تلويزيون و سايتهای اينترنتی) و همچنين گروه رسانه ای گاردين بنا شده که روزنامه های گاردين، آبزرور و تعدادی روزنامه محلی را در نقاط مختلف بريتانيا منتشر می کند.

سياستها و خط مشی ها هم در طول زمان ، هم از جامعه ای به جامعه ديگر و هم از محيط کاری تا محيط کاری ديگر تعيير می کند. ما شما را تشويق می کنيم که درباره استدلالهای ما به شيوه انتقادی بازتاب نشان بدهيد و ببينيد که همين مسايل در محل کار شما چگونه حل و فصل می شود و اين موارد را با همکاران خود مورد بحث قرار دهيد.

ما برای اين دوره از تجربيات روزنامه نگارانی که برای بی بی سی يا برای گاردين و ديگر نشريات اين گروه کار می کنند بهره برده ايم. همچنين از تجربيات بسياری از سازمانهای خبری اطراف و اکناف جهان در طول سالهای متمادی بهره مند شده ايم. آنها با مجموعه متنوعی از مسايل اخلاقی مواجه شده اند و تصميم گيريهای مشکلی داشته اند. شما نيز در طول دوران کار خود با چنين موارد مشکلی مواجه خواهيد شد و بايد دست به تصميم گيريهای سخت بزنيد.

اميدواريم اين دوره آموزشی به شما کمک کند. اگر آن را تا به آخر دنبال کنيد قادر خواهيد بود که بر اساس روزنامه نگاری منصفانه و عينی دست به قضاوت بزنيد.

برای شما آرزوی موفقيت و گزارشهای خوب داريم.

روزنامه نگاری خبری (خلاصه(

روزنامه نگاران بايد اين نکته را همواره در نظر داشته باشند که رسانه های آزاد، مستقل و منصف، نيروی قدرتمندی است که می تواند نتايج درست و خوبی را به بار آورد.

اين وظيفه روزنامه نگاران است که مراقب کسانی که در قدرت هستند باشند، آنها را مورد پرسش قرار دهند و اطمينان حاصل کنند که آنها از قدرت خود به نحو درست و به نفع جامعه استفاده می کنند. 

البته اين امر متضمن آن است که روزنامه نگارانی که انتظار دارند از اين حق بهره مند شوند، بايد به شيوه درست و حرفه ای عمل کنند.

اخبار می تواند بر نحوه عکس العمل و احساس جامعه نسبت به مسايل تاثير بگذارد. گزارشهای نادرست ممکن است منجر به ايجاد تشويش ، بروز خشونت و حتی مرگ شود.

روزنامه نگاران حرفه ای به ميل خود از مجموعه ای از قواعد اخلاقی پيروی می کنند که گاهی توسط سازمانهای حرفه ای وضع می شود. در مورد اينکه چه چيزی بايد جزو معيارهای حرفه ای روزنامه نگاری باشد، تا حد زيادی اتفاق نظر وجود دارد.

سه زمينه ای که در سراسر جهان درباره آنها اتفاق نظر وجود دارد عبارتند از دقت، بيطرفی و انصاف. به علاوه، قانون اغلب محدوديتهايی را در مورد آنچه روزنامه نگاران می توانند منتشر کنند اعمال می کند. بطور نمونه، اين موارد شامل امور زير است:  

·                                 تبهکاری و قانون – برای تضمين تحقيقات پليس، حفظ هويت قربانيان تهاجمات جنسی، هويت اطفال خردسال و حصول اطمينان از اينکه مظنونان بطور عادلانه محاکمه خواهند شد.

·                                 روابط نژادی – برای جلوگيری از گسترش تنفر نژادی، مذهبی و قومی.

·                                 آبرومندی – برای جلوگيری از انتشار مطالب برخورنده يا مستهجن.

·                                 امور دفاعی و امنيت ملی – برای جلوگيری از افتادن اطلاعات محرمانه به دست قدرتهای خارجی و خرابکاران .

·                                 افترا – برای حفاظت از آبروی مردم، برای جلوگيری از تمسخر يا طرد شدن مردم بخاطر اطلاعات نادرست درباره رفتار يا شخصيت آنها. 

·                                 حريم خصوصی – برای جلوگيری از انتشار اطلاعات شخصی افراد مانند وضعيت تندرستی، رفتار جنسی يا محکوميتهای قبلی آنها.

·                                 محرمانه بودن – برای حفاظت از اطلاعات شخصی و تجاری که به دست افراد نادرست نيفتد.

اين قوانين از کشوری به کشور ديگر تفاوت بسيار می کنند. اين مسئوليت شماست که اطمينان حاصل کنيد که قوانين کشور مربوطه را که بر کار روزنامه نگاری تاثير می گذارند کاملا درک می کنيد.

جُستارهای پیشین

دوره هاي آموزش روزنامه نگاري در روزنامك

بخش دانش ارتباطات و روزنامه نگاریِ تارنگارِ روزنامک