نخستین شماره ی «ایران زمین» منتشر شد
نخستین شماره ی نشریه دانشجویی «ایران زمین» دانشگاه تهران به سردبیری پیمان اسدزاده با جُستارهایی پیرامون اندیشه، تاریخ، فرهنگ و ادبیات منتشر شد.
فهرست شماره نخست ایران زمین ( آذر 1386 )
سخن سردبیر / پیمان اسدزاده 2
اندیشه
فیزیک جدید و فلسفه ایران باستان / پرفسور محمود حسابی 4
نگاهی نو به چیستی جنبش مشروطیت ایران / حجت کلاشی 9
پست مدرنیسم / پرفسور احسان یارشاطر 13
تاریخ
بیستم مهرماه، سالروز بسته شدن قرارداد ننگین گلستان / دکتر هوشنگ طالع 16
مقاله
زایش و پیدایش جریان های «پان ترکیسم و پان عربیسم» / دکتر حمید احمدی 22
ایران گرایی در شاهنامه / دکتر جلال خالقی مطلق 25
آیا مراد از ذوالقرنین کوروش است؟ / دکتر بهاالدین خرمشاهی 28
گفت و گو
تمدن، فرهنگ و هنر ایران انکارناپذیر است / گفت و گو با دکتر جهانشاه درخشانی 31
داد و ستد فرهنگی
تاثیر ادبیات فارسی بر ادبیات فرانسه / دکتر جواد حدیدی 36
نفوذ آئین زرتشت در بنیان فکری انقلابیون امریکای لاتین 40
ادبیات
همه شعر، نه شعر / دکتر میرجلال الدین کزازی 42
من آذربایجانم / شعری از بسیج خلخالی 45
تا تو آزاد بمانی / شعری از فریدون مشیری 46
یادمان
در بزرگداشت مولوی در قونیه / دکتر محمد امین ریاحی خویی 47
گزارش
شبی با مولانا 54
رایانامه ی نشریه دانشجویی ایران زمین: ir_iranzamin@yahoo.com
شصت و سومين شماره «بخارا» منتشر شد
مجله بخارا اين شماره خود را به مسائل زبانشناختي اختصاص داده است كه تصوير دكتر محمد رضا باطني را روي جلد دارد و داراي مقالاتي است كه فهرست آن را از پي خواهيد ديد. اين شماره بخارا در سالروز تولد دكتر باطني به وي تقديم شده است.
فهرست شماره 63 بخارا ( مهر ـ آبان 1386 )
يادداشت / علي دهباشي 5
سرمقاله
حكايتي ميان ماندن و رفتن / حسين صافي پير لوجه 7
استاد زبان شناس
آشنايي بيشتر با استاد زبان شناسي دكتر باطني 12
گفتار و خط فارسي در گفتگويي با دكتر محمد رضا باطني 16
كتابشناسي دكتر محمد رضا باطني
فرازبان شناسي
تاريخچه آموزش زبان شناسي در ايران / گفتگو با دكتر هرمز ميلانيان 32
لزوم بازنگري در روند زبان شناسي در ايران / گفتگو با دكتر علي محمد حق شناس 49
فارسي شناسي / در گفتگو با دكتر علي اشرف صادقي 62
تكوين زبان شناسي نظري در جهان و بازنمودن آن در ايران / گفتگو با دكتر محمد دبير مقدم 97
چرا ديگر نمي انديشيم ؟ / دكتر كورش صفوي 126
« زبان شناسي همگاني » يا « زبان شناسي » ؟ / گفتگو با ارسلان گلفام 130
معلمين فرداي زبان شناسي چه كساني هستند ؟ آزيتا افراشي 145
دستور زايشي ، بازگشتي ديگر به نقطه عزيمت / حسين صافي 147
زبان شناسي به زباني ديگر
گونه معيار نهفته / اميد طبيب زاده 154
چرا كه يك سخن در ميانه: زبان بدن / مريم سادات فياضي 159
زبان و نظامهاي نوشتاري / روح الله مفيدي 168
اصول و مفاهيم بنيادي در زبان شناسي شناختي / محمد راسخ مهند 172
زبان شناسي حقوقي (قانوني ) : رويكردي نوين در زبان شناسي كاربردي / فردوس آقا گل زاده 192
تعريف طنز در زبان شناسي/ عاليه كرد زعفرانلو كامبوزيا 205
زبان شناسي و ترجمه / فرزانه فرح زاد 208
صرف زبان فارسي / علاء الدين طباطبايي 212
فارسي ـ يهودي / مهرداد نغزگوي كهن 243
ساخت اطلاعي جمله / بهرام مدرسي 254
شوك فرهنگي و زبان درماني / مهدي سبزواري 257
ابن جني اعجوبه قرن چهارم / ماندانا نوربخش 261
درباره ويژه نامه زبانشناسى ( على دهباشى )
واژه «زبانشناسى» نخستين بار توسط سعيد نفيسى در سال 1304 برابر واژه فرانسوى Linguistique به كار گرفته شد. پيش از اين واژه زبانشناسى به صورت «فقه اللغه» در مقالات و كتابها به كار برده مىشد.
نخستين كوششها در عرصه زبانشناسى در سالهاى 1312 تا 1314 مقالات حسين فوادى بود كه به صورت سلسله مقالاتى در مجله مهر منتشر شد. در اين مقالات نويسنده نگاه امروزى به زبان فارسى و پژوهشهاى زبانشناسى ارائه داده است.
گامهاى بعدى توسط دكتر محمد مقدم برداشته شد. دكتر مقدم دانش آموخته رشته زبانشناسى از دانشگاه پرينستون آمريكا بود كه پس از اتمام تحصيلات به ايران بازگشت و در دانشگاه تهران كار خود را آغاز كرد. دكتر مقدم پس از يك دوره تلاش بى وقفه موفق شد رضايت اولياى دانشگاه تهران و دانشكده ادبيات را جلب كند و در سال 1342 گروه زبانشناسى را تأسيس كردند. دكتر محمد مقدم را مىتوان نخستين زبان شناس ايرانى ناميد كه آغازگر تدريس اين رشته در دانشگاه تهران شد.
دكتر مقدم در سالهاى اوليه تدريس با همكارى دكتر صادقكيا و دكتر جمال رضايى اولين مجله مطالعات زبانشناسى را با عنوان «ايران كوده» منتشر كردند.
نخستين نسل زبان شناسان ما توانستند پايه و اساس اين رشته را در ضوابط كاملاً علمى تبيين و تدوين كنند تا آنجا كه هم اكنون نسل سوم زبان شناسان آثار ارجمندى را ارائه مىكنند.
در گروه زبانشناسى دانشكده ادبيات استادانى همچون دكتر پرويز ناتل خانلرى، دكتر سيفالدين نجم آبادى، دكتر صادق كيا و دكتر ماهيار نوابى و در سالهاى بعددكتر هرمز ميلانيان و چند تن ديگر به تدريس پرداختند.
و در ادامه استادانى ديگر همچون: دكتر محمد رضا باطنى، ابوالحسن نجفى دكتر على اشرف صادقى، دكتر على محمد حق شناس، دكتر ثمره، دكتر معصومه قريب و... راه را براى نسل جوانتر هموار كردند و با تدريس عالمانه و دقيق خود نسل جديد را با آخرين دستاوردهاى زبانشناسى در جهان آشنا كردند.
در اينجا بايد از نخستين كنگره يا گردهمايى در زمينه زبانشناسى ياد كنيم كه دكتر احسان يارشاطر در 1965 در تهران برگزار كرد. اين نوع نشستها و كنگرهها براى مدتها متوقف ماند تا اينكه در سالهاى اخير مجدداً برقرار شد و قرار است هفتمين همايش زبانشناسى در روزهاى پايانى آذرماه در دانشگاه علامه طباطبايى با حضور گسترده استادان، دانشجويان و محققان زبانشناسى برگزار شود.
يك اتفاق مهم ديگردر عرصه زبانشناسى انتشار مجله تخصصى «زبانشناسى» بود كه به همت مركز نشر دانشگاهى بنياد گذاشته شد و اكنون بيست و سه سال است كه زير نظر و مديريت علمى استاد دكتر على اشرف صادقى منتشر مىشود.
نكته ديگر كه تحول مهمى در فرهنگ نگارى دو دهه اخير محسوب مىشود نقش زبانشناسى در تأليف و تدوين فرهنگ نگارى است. حضور استادان زبان شناس بصورت يكى از الزامات علمى كار فرهنگ نويسى به شمار مىرود.
همچنين كتابهاى آموزش زبان فارسى و آموزش ترجمه در مقاطع مختلف از دانش زبانشناسى بهرهمند شدند. و در فرهنگستان زبان و ادب فارسى در ابعاد گوناگون گروههاى تخصصى به مسأله زبانشناسى بطور گسترده مىپردازند.
در چهل و چهار سالى كه از تشكيل گروه زبانشناسى در دانشگاه تهران مىگذرد، سه نسل در اين رشته علمى تربيت شدند. با نگاهى به «چكيده پايان نامههاى زبانشناسى» تنوع و كثرت موضوعات و فارغ التحصيلان اين رشته را خواهيم شناخت.
هم اكنون در دانشگاهها چه دولتى و چه آزاد گروه زبانشناسى فعال است. نسل سوم داراى چهرهها و استعدادهاى درخشان و بسيار قوى است. ولى هنوز تا ايدهآلها راه درازى را در پيشرو داريم.
ابزار آشنايى و تبادل نظر در عرصه بينالمللى بسيار محدود است. نداشتن استراتژى تحقيق و پژوهش در بيشتر زمينهها بويژه در حوزه زبانشناسى ما را در وضعيت نامناسبى قرار داده است.
و اما درباره مجله ايى كه در پيش رو داريد. پيشنهاد انتشار ويژه نامه زبانشناسى از حسين صافى بود كه طى چندين ماه به همراه روح الله مفيدى در تمامى مراحل كار ما را يارى دادند، و سپاس از اين دو مرد زبان شناس و ارجمند.
ويژه نامه زبانشناسى در چند بخش تنظيم شده است كه ملاحظه مىكنيد. اصل بر اين بوده كه عمده مباحث امروز زبانشناسى در ايران طى مقالات و گفتگوهايى كه مىخوانيد مورد بحث، ارزيابى و نقد قرار گيرد. هر چند ممكن برخى از مقالات تخصصى باشد اما در كنار ديگر مباحث گامى است در جهت ارتقاء سطح علمى زبانشناسى در ايران.
و سرانجام اينكه سردبير و ديگر دست اندركاران ويژه نامه زبانشناسى اين شماره را همچون برگ سبزى تقديم استاد دكتر محمد رضا باطنى مىكنند. اداى دينى است هر چند ناچيز، اما نشان از قدرشناسى جامعه زبانشناسى نسبت به استاد باطنى است.
خوانندگان روزنامک باید بر خود بایسته بدانند که با خرید این نشریه های فرهنگی به دوام آنها و گسترش فرهنگ ایران یاری رسانند.
